ΑΡΤΑ

Στην περιοχή του Νεοχωρίου υπάρχει ένα αρχαίο κάστρο το οποίο οι Νεοχωρίτες αποκαλούν <<φιδόκαστρο>> .Στην βορειοδυτική του πλευρά υπάρχουν ένα ή δύο δωμάτια σκεπασμένα από χώμα και μικρούς θάμνους (γρίλιες, σμυρτιές). Τα ίδια αυτά τα δωμάτια είναι χρωματισμένα με ωραία και ζωηρά χρώματα που διατηρούνται σε θαυμάσια κατάσταση. Το κάστρο αυτό είναι απομεινάρι του αρχαίου οχυρού Άμβρακος. Ο Άμβρακος ήταν επικαιρότατο οχυρό φρούριο των Αμβρακιωτών και για την χώρα και για την πόλη τους, την Αμβρακία.

Γι' αυτό και οι Ηπειρώτες για να τον αποκτήσουν, είχαν αποταθεί στον Φίλλιπο , ο οποίος μετά την εγκατάσταση του γυναικάδελφου του Αλέξανδρου στο θρόνο των Μολοσσών - το 343 π.χ. - κατέβηκε στην Ήπειρο για να κτυπήσει τους Αιτωλούς. Διασχίζοντας τη χώρα των Αμβρακιωτών , τον παρακάλεσαν να μην προχωρήσει άλλο , και πριν πολιορκήσει να παραδώσει σ’ αυτούς τον Άμβρακο. Ο Φίλλιπος τον πολιόρκησε ,αλλά η επιχείρηση του στοίχησε σαράντα μέρες καθυστέρηση. Και τούτο αναφέρει ο Πολύβουος , το οχυρό είχε ενισχυθεί και με νέα οχυρωματικά έργα. Βρισκόταν και σε λιμνάζοντα νερά του Αράχθου και συγκοινωνούσε με την κυρίως χώρα μόνο με ένα στενό διάδρομο από μεταφερμένο χώμα.

Από τις αρχαιολογικές θέσεις, τις γειτονικές στην Αμβρακία, αξίζει να αναφέρουμε το φιδόκαστρο, κοντά στις λιμνοθάλασσες . Η περιοχή είχε ταυτιστεί με τον Άμβρακο, το λιμάνι της αμβρακίας. Ήδη ο Σκύλαξ αναφέρει ότι η πόλη είχε κλειστό λιμάνι με οχυρά θέση: <<έστι και επί θαλάττης τείχος και λιμήν κλειστός >>, ενώ ο πολύβουος (4.61.7) την ονομάζει Άμβρακο και την περιγράφει με τείχη και προτειχίσματα κοντά στις λίμνες. Επισημαίνει εξάλλου τη στρατηγική της σημασία και αναφέρεται στην επίθεση των Ηπειρωτών εναντίων του Αμβράκου προκειμένου να αποκλείσουν την Αμβρακία.

Την περιοχή επισκέφθηκε ο Hammond, ο οποίος διαπίστωσε ότι τα αρχαία ερείπια έχουν καλυφθεί από τα νερά και μόνο ελάχιστα ήταν ορατά. Αυτά αποτελούνται από μεγάλες ορθογώνιες λαξευμένες πέτρες, διαστάσεων 1.50Χ0.55Χ0.50 και 0.90Χ0.75Χ0.45 μ. Η περίμετρος των τειχών δεν υπερβαίνει τα 960 μέτρα και φέρει σε όλο το μήκος νεότερο τείχος, πιθανόν των χρόνων της Τουρκοκρατίας ή προγενέστερο.