ΑΡΤΑ

Η ερειπωμένη και αραιοκατοικημένη Άρτα, μετά το -31 πΧ ακολούθησε την πορεία της γειτονικής μεγάλης πόλης Νικόπολη. Με την ίδρυση του Βυζαντίου επίσης ακολούθησε την πορεία του "Θέματος Νικόπολης" (Βυζαντινή διοικητική περιφέρεια). Περί το έτος 1000 μΧ εμφανίζεται το όνομα Άρτα, από το λατινικό artus, arta, artum = στενός, στενή, στενό. Κατ’ άλλη άποψη του Σεραφείμ Ξενόπουλου του Βυζαντίου το όνομα προήλθε από το αρτίζομαι, και τη φράση «Άρτα αρτυμή του κόσμου» λόγω της παραγωγής σιτηρών που τάϊζε τον κόσμο.  Μετά την Δ Σταυροφορία (1204), έγινε ένα ιστορικό γεγονός. Το μισό τμήμα του Βυζαντίου εδραιώθηκε στh Νίκαια της Μ. Ασίας, και το υπόλοιπο ήρθε στήν Αρτα όπου ίδρυσε το Δεσποτάτο της Ηπείρου. Ενα μικρό τμήμα Βυζαντινών πήγε και ίδρυσε το Δεσποτάτο του Μωριά.